W świecie pełnym wyzwań, stresu, napiętych terminów i nieprzewidywalnych zdarzeń, temat odporności psychicznej zyskuje coraz większą popularność. I słusznie, bo to jeden z filarów zdrowia psychicznego oraz ogólnego dobrostanu. Czym tak naprawdę jest odporność psychiczna i co jej szkodzi? Co możemy zrobić, by ją wspierać i wzmacniać?

Co to jest odporność psychiczna?

Odporność psychiczna, nazywana także elastycznością psychiczną, to cecha osobowości i umiejętność radzenia sobie z wyzwaniami, zmianami, niewygodnymi emocjami, stresem oraz presją.

Można powiedzieć, że odporność to nasz „wewnętrzny pancerz”, który pozwala:

• zachować spokój w trudnych sytuacjach,
• nie poddawać się, odnosząc porażkę,
• radzić sobie ze stresem,
• adaptować do zmian,
• zachować spokój ducha nawet wtedy, gdy życie rozpieszcza,
• chronić się przed urazami psychicznymi,
• szybko wracać do równowagi po stresujących wydarzeniach.

Nie oznacza to, że odporne psychicznie osoby nie doświadczają stresu. One po prostu lepiej sobie z nim radzą, nie pozwalają mu przejąć kontroli nad życiem.

Czytaj: TOP 5 suplementów diety na stres, energię i odporność psychiczną

Co szkodzi odporności psychicznej?

Na sposób radzenia sobie ze stresem wpływa wiele czynników, takich jak wiek, płeć, kondycja fizyczna, tolerancja bólu, dyscyplina wewnętrzna, wiara w siebie, cierpliwość, wytrwałość, odpowiedzialność czy pozytywne nastawienie.

Wyróżniono także czynniki, które odporność psychiczną osłabiają. To przede wszystkim niehigieniczny tryb życia, czyli:

• nieodpowiednia dieta,
• niedobory witamin oraz minerałów (szczególnie magnezu, witamin B i D),
• brak aktywności fizycznej,
• zaburzenia snu, brak snu, nieregularny rytm dobowy,
• brak równowagi między pracą a odpoczynkiem,
• przewlekły stres i brak odpoczynku,
• izolacja społeczna, brak wsparcia,
• chroniczny stres, presja bycia perfekcyjnym,
• krytyczny, negatywny dialog wewnętrzny,
• nierealistyczne oczekiwania wobec siebie, które prowadzą do wypalenia.

Brzmi znajomo? Spokojnie – dobra wiadomość jest taka, że odporność psychiczną można trenować. I to całkiem przyjemnie!

Czytaj: Czujesz wyczerpanie psychiczne? Sprawdź, jak odzyskać energię

Jak dbać o odporność psychiczną?

Odporność psychiczna nie jest czymś, z czym się rodzimy lub nie. Choć w dużym stopniu ją dziedziczymy, jej poziom może ulec zmianie. Oznacza to, że tę umiejętność można rozwijać. Jak to robić krok po kroku, dzień po dniu, z troską o siebie, z uważnością i wyrozumiałością?

Zadbaj o regularny sen. Nic tak nie regeneruje układu nerwowego jak zdrowy odpoczynek. Codziennie się ruszaj. Sprawdzą się tak treningi w domu czy na siłowni, jak i spacer, joga, pilates, czyli wszystko, co sprawia frajdę.

Jedz mądrze. Zadbaj o to, by w jadłospisie znajdowały się warzywa, zdrowe tłuszcze, pełnoziarniste produkty. Pamiętaj o najlepszej dla siebie diecie, ale i optymalnym nawadnianiu organizmu.

O energię, witalność i odporność psychiczną, zwłaszcza w okresach wzmożonego stresu, zmęczenia i intensywnej pracy umysłowej, można także dbać poprzez wspieranie się suplementacją.

Pamiętaj o odpoczynku, relaksie, hobby, chwilach dla siebie i wyciszaniu układu nerwowego. Dbaj o relacje. Rozmawiaj, spotykaj się z ludźmi, nie zamykaj się w sobie. Praktykuj uważność. Pomoże Ci medytacja, głębokie oddychanie. To naprawdę działa!

Zmieniaj dialog wewnętrzny. Traktuj siebie z życzliwością, jak najlepszego przyjaciela. Ogranicz presję. Nie trzeba być ideałem.

Jak budować odporność psychiczną?

Odporność psychiczną można nie tylko wspierać, ale i budować oraz rozwijać. Co robić? Dobrym pomysłem jest skupienie się na wzmacnianiu jej czterech filarów (4C), takich jak:

• poczucie wpływu/kontrola (control)
• zaangażowanie (commitment),
• wyzwanie (challenge),
• pewność siebie (confidence).

Co to dokładnie znaczy? Kontrola (poczucie wpływu) obejmuje zarówno umiejętność zarządzania emocjami, jak i poczucie wpływu na własne życie (przekonanie o tym, że mam wpływ na swój los).

Zaangażowanie to zdolność do wyznaczania sobie celów oraz konsekwentnego dążenia do ich realizacji (wytrwałość w realizowaniu zadań).

Wyzwania są rozumiane jako gotowość do wychodzenia poza strefę komfortu i uczenia się z nowych doświadczeń (postrzeganie życiowych wyzwań jako szansy).

Pewność siebie to wiara we własne możliwości i kompetencje, także w kontaktach z innymi ludźmi (duża wiara w swoje możliwości).

Dzięki tym prostym krokom można sukcesywnie budować odporność psychiczną, która pomaga radzić sobie z wyzwaniami, stres i trudnościami życia.

Dlaczego warto dbać o odporność psychiczną?

Odporność psychiczną warto pielęgnować, ponieważ działa ona jak wewnętrzna tarcza, która chroni przed wypaleniem, przemęczeniem i negatywnymi skutkami. Pozwala zachować spokój w chaosie, lepiej radzić sobie z codziennym stresem i szybciej wracać do równowagi po trudnych doświadczeniach. Kiedy już to wiesz, dbaj o siebie!