Każdego dnia pochłaniają nas dziesiątki powiadomień, maili i wiadomości. Telefon wibruje, skrzynka pęka w szwach, a przeglądarka ma w sobie coraz więcej otwartych kart. Nic dziwnego, że czujemy zmęczenie nawet po spokojnym dniu skoro nasz umysł rzadko ma okazję naprawdę odpocząć. Ten tekst pokazuje, jak uporządkować cyfrowy chaos i nauczyć się odłączać bez poczucia winy.

Dlaczego nadmiar informacji tak bardzo nas męczy?

Ludzki mózg nie został zaprojektowany do ciągłego przetwarzania niekończących się i zróżnicowanych bodźców. I choć setki lat temu częściej niż w naszej obecnej codzienności pojawiały się w nim sytuacje zagrożenia, które wywoływały reakcję z zakresu 3F (ucieczka, walka, zastygnięcie), to każdorazowo pojawiający się bodziec wytrącający nas z koncentracji zmusza do ponownego „rozpędzenia się”, nawet jeśli wydarzenie to (takie jak powiadomienie w telefonie) trwało jedynie chwilę. W efekcie dzień pełen drobnych impulsów bywa bardziej wyczerpujący niż intensywna, ale skupiona praca.

Do tego dochodzi presja bycia „na bieżąco”. Odpowiedzieć szybko. Sprawdzić wszystko. Niczego nie przegapić. W końcu to niby nic takiego, jedynie odpowiedź na wiadomość czy obejrzenie nowej rolki. Jednak ciągły tryb czujności i przyspieszony czas reagowania na pojawiające się na telefonie czy pulpicie powiadomienia utrzymują umysł w stanie gotowości wpływającej na umiejętność koncentracji, a co za tym idzie realizacji zadań.

Badania prowadzone nad przerywaniem pracy potwierdziły, że choć ponad 82% przerwanych zadań kończona jest w planowanym terminie i to nawet w nieco szybszym tempie (badacze przypuszczają, że używamy mniej słów, by starać się skompensować stracony czas), to średni czas, którego potrzebujemy, by wrócić do pracy wynosi aż 23 minuty i 15 sekund. Widoczne jest to zarówno przy rozproszeniu powiadomieniami, jak i przy prośbie „czy możemy zerknąć na coś na minutkę”.

Czytaj: Pauza: jak krótkie zatrzymanie może zmienić sposób, w jaki pracujesz i współpracujesz

Porządek w powiadomieniach = spokój w głowie

Zazwyczaj poczucie spokoju zacznie pojawiać się w naszym życiu, gdy świadomie pozwolimy sobie zwolnić. Cyfrowy bałagan będzie tu działał podobnie, jak nieporządek w domu – rozpraszając i podnosząc poziom stresu.

Otwarte karty, góry nieprzeczytanych maili, ciągłe powiadomienia i aplikacje, z których nie korzystamy zajmują w mózgu i przestrzeń poznawczą. Dlatego też zadbanie o porządek w tych obszarach może być pierwszym krokiem do zbudowania codzienności, w której spokój nie będzie oznaczał braku bodźców, a raczej zaproszenie do większej uważności.

Od czego zacząć?

1. Zamknij karty, do których nie wrócisz dziś. Zapisz ważne linki w jednym miejscu.
2. Stwórz foldery zakładek według tematów zamiast trzymać wszystko „na wierzchu”.
3. Wypisz się z newsletterów, które nie wnoszą realnej wartości.
4. Ustal konkretne pory sprawdzania maila i mediów społecznościowych, w pozostałych zablokuj aplikacje i wycisz powiadomienia.

To drobne kroki, ale każdy z nich zmniejszy szum informacyjny i z czasem zapewni Twojej głowie poczucie ulgi.

Czytaj: Spokój też jest strategią. Rozmowa z Zofią Tykwińską-Sutkowską (od.dech) o tym, jak wellbeing staje się nowym językiem biznesu

Sztuka odłączania bez poczucia winy

Świadome odłączanie się od sieci nie będzie w takiej sytuacji pełniło funkcji ucieczki czy zaniedbania obowiązków. Offline to nowa forma dbania o siebie i jeden z największych wschodzących trendów wellness.

Najważniejsza przy nim jest świadoma intencja budowania takich nawyków i zachowań, które uwzględniają między innymi odkładanie telefonu w wyznaczone na to w domu miejsce czy wyłączanie jakichkolwiek powiadomień w czasie przeznaczonym na pracę, sen czy czas z bliskimi.

Spróbuj:

• wprowadzić krótkie „okna offline” w ciągu dnia, zaczynając od 30-60 minut bez ekranu,
• zostawiać telefon poza sypialnią na noc,
• świadomie wykonywać jedną czynność naraz (bez równoległego scrollowania).

Być może zauważysz, że w pierwszych dniach będzie to dla Ciebie bardzo trudne i nienaturalne, być może pojawi się nawet FOMO. Jednak już po 10 dniach zauważysz,że przychodzi Ci to łatwiej, a po okresie 21 dni nawyk ten powinien stać się dla Ciebie naturalny.

Czytaj: Odpocznij od ekranu i zrób cyfrowy detoks. Sprawdź, dlaczego warto

Przestrzeń na kreatywność

Wiesz, że Einstein podobno wpadał na wszystkie swoje najlepsze pomysły w trakcie jazdy na rowerze? A Newton uświadomił sobie istnienie grawitacji, gdy spadające w sadzie w którym odpoczywał jabłko spadło mu na głowę?

Świadomie dając sobie przestrzeń na odpoczynek i zmniejszając dopływ bodźców, umożliwiamy naszym myślom swobodne krążenie, w konsekwencji wzbudzając naszą kreatywność. Pozwala to na wydobycie pomysłów i refleksji, na które w innych sytuacjach ciężko znaleźć czas.

Prawdziwy dobrostan zaczyna się tam, gdzie świadomie zrobimy na niego miejsce.

Nie musisz odcinać się od świata, unikać technologii czy żyć w miejscu bez zasięgu, by poczuć ulgę związaną z przeciążeniem informacjami. Pierwszym krokiem do jej osiągnięcia może być właśnie świadome odzyskiwanie kontroli nad tym, na co kierujesz swoją uwagę w trakcie dnia.

Krok po kroku wprowadzaj wymienione pomysły i pamiętaj, że prawdziwy dobrostan zaczyna się tam, gdzie świadomie zrobimy na niego miejsce, czy to poprzez uważność, oddech, czas dla siebie czy budowanie poczucia sensu.

Czytaj: Jak stworzyć przestrzeń dla ciszy, spokoju i wewnętrznej równowagi

Autorka tekstu: Zofia Tykwińska-Sutkowska

Źródła:

1. Worker Interrupted: The Cost of Task Switching
2. The Cost of Interrupted Work: More Speed and Stress
3. Flow and the Foundations of Positive Psychology
4. Immediate Attention Enhancement and Restoration From Interactive and Immersive Technologies: A Scoping Review