Czy moda na diagnozy naprawdę jest powodem do niepokoju? A może przeciwnie — to znak, że coraz wcześniej szukamy pomocy i lepiej rozumiemy własną psychikę? Psychiatra Maja Herman w rozmowie z Alicją Sękowską, prowadzącą podcast Well Be Stories, opowiada, jak przez 20 lat zmieniła się psychiatria, dlaczego coraz więcej osób zmaga się z przebodźcowaniem i skąd biorą się autodiagnozy z TikToka. Rozmowa dotyka też ADHD, zaburzeń lękowych, uzależnień, snu oraz tego, dlaczego nie każdy dyskomfort wymaga od razu diagnozy.

Czy naprawdę potrzebujemy kolejnej diagnozy?  

ADHD, trauma, narcyzm, zaburzenia lękowe — język psychiatrii i psychologii coraz częściej przenika do codziennych rozmów. Z jednej strony daje nam narzędzia, by lepiej rozumieć siebie. Z drugiej — łatwo zamienić internetową etykietę w gotową odpowiedź na każde trudniejsze doświadczenie.

Maja Herman, specjalistka psychiatrii z 20-letnim doświadczeniem klinicznym, proponuje spojrzeć na ten fenomen inaczej. Jej zdaniem sama potrzeba diagnozy nie musi być powodem do niepokoju. Może oznaczać, że ludzie wcześniej szukają pomocy i chcą lepiej rozumieć swoje funkcjonowanie. Problem zaczyna się wtedy, gdy diagnoza staje się zamkniętą etykietą, która zastępuje rzeczywistą ocenę specjalisty.

W najnowszym odcinku podcastu Well Be Stories Alicja Sękowska rozmawia z Mają Herman o tym, jak zmieniła się psychiatria, dlaczego współczesny świat tak łatwo prowadzi do przebodźcowania i gdzie przebiega granica między potrzebą zrozumienia siebie a nadmiernym psychologizowaniem codzienności.

Czytaj: Jak dbać o zdrowie psychiczne? Maja Herman o ADHD, przebodźcowaniu i modzie na diagnozy

Czego dowiesz się z podcastu?

W rozmowie Alicji z Mają Herman pojawia się wiele pytań i odpowiedzi, które trudno dziś zignorować:

• Dlaczego coraz więcej osób chce się diagnozować i czy rzeczywiście jest to powód do niepokoju?
• Jak przez ostatnie 20 lat zmieniła się psychiatria i podejście do diagnozowania?
• Dlaczego współczesne dzieci i młodzi dorośli mogą być szczególnie podatni na przebodźcowanie i przestymulowanie?
• Czy każde rozproszenie uwagi, zmęczenie i trudność z koncentracją oznaczają ADHD?
• Dlaczego osoby dorosłe, które po raz pierwszy podejrzewają u siebie ADHD, wymagają szczególnie dokładnego wywiadu dotyczącego dzieciństwa?
• Dlaczego w gabinecie Mai Herman zaburzenia lękowe i uzależnienia wyprzedzają dziś depresję?
• Co wspólnego ze zdrowiem psychicznym ma sen, jego jakość i regularność?
• Czy można ufać autodiagnozom z TikToka i Instagrama?
• Dlaczego słowa takie jak „trauma” i „narcyz” zaczęły być używane znacznie szerzej niż ich pierwotne znaczenie kliniczne?
• Czy rzeczywiście coraz trudniej znosimy zwykły, przejściowy dyskomfort?
• I wreszcie: co możemy zrobić sami, zanim zaczniemy szukać kolejnej diagnozy lub rozwiązania w tabletce?

Czytaj: Kiedy iść do psychiatry, a kiedy do psychologa i psychoterapeuty?

Dlaczego ten temat jest dziś tak ważny?

Żyjemy w świecie, który niemal nieustannie dostarcza nowych bodźców. Smartfon, media społecznościowe, powiadomienia, krótkie formy wideo i ciągły dostęp do informacji sprawiają, że nasz układ nerwowy rzadko ma okazję naprawdę się wyłączyć.

Maja Herman mówi o „uogólnionym zespole przebodźcowania i przestymulowania”, który nie dotyczy wyłącznie osób z ADHD czy zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W takim środowisku może znaleźć się również osoba bez rozpoznania psychiatrycznego. Konsekwencją może być przeciążenie i wypalenie.

To ważne rozróżnienie. Nie każde zmęczenie jest chorobą. Nie każda trudność z koncentracją oznacza ADHD. Nie każdy konflikt z partnerem jest dowodem na narcyzm, a nie każde trudne doświadczenie musi być traumą. Rozmowa z Mają Herman zachęca przede wszystkim do tego, by nie mylić popularnego języka psychologicznego z diagnozą kliniczną.

Czytaj: Jak wygląda psychoterapia i w czym może pomóc Ci psychoterapeuta?

Dla kogo szczególnie jest ten podcast?

Ten odcinek podcastu jest idealny dla każdego, kto ma wrażenie, że jego głowa pracuje dziś na zbyt wysokich obrotach. Szczególnie dużo mogą z niego wynieść osoby, które:

• często czują się przebodźcowane i zmęczone nadmiarem informacji,
• mają problemy z koncentracją i zastanawiają się, czy mogą mieć ADHD,
• szukają odpowiedzi na temat zdrowia psychicznego przede wszystkim w mediach społecznościowych,
• mają wrażenie, że niemal każde trudniejsze doświadczenie potrzebuje psychologicznego wyjaśnienia,
• chcą lepiej rozumieć różnicę między chwilowym niepokojem a zaburzeniem lękowym,
• interesują się tym, jak współczesny styl życia wpływa na psychikę i układ nerwowy.

Szczególnie interesujący będzie także dla rodziców nastolatków i młodych dorosłych. Herman zwraca uwagę na różnicę między pokoleniami, które dorastały w świecie bez smartfonów i mediów społecznościowych, a tymi, dla których cyfrowa stymulacja stała się częścią codzienności od najmłodszych lat.

Czytaj: Mindful parenting w erze technologii. Jak wychowywać dzieci z uważnością?

Dlaczego warto posłuchać całej rozmowy?

Ten podcast nie daje kolejnej internetowej listy objawów, po której można postawić sobie diagnozę w pięć minut. I właśnie dlatego warto go posłuchać.

Maja Herman mówi o psychiatrii z perspektywy wieloletniej praktyki, przywołuje sytuacje z gabinetu i pokazuje, jak łatwo pomylić przeciążenie, chwilowy kryzys czy zwykły dyskomfort z zaburzeniem wymagającym diagnozy. Rozmowa dotyka również tego, jak media społecznościowe wpływają na sposób, w jaki myślimy o własnej psychice — choć sama lekarka zaznacza, że nie ma obecnie jasnych badań pozwalających jednoznacznie określić wszystkie zależności.

To także rozmowa o rzeczach zaskakująco podstawowych. Sen, regularny rytm dobowy, ruch, kontakt z naturą, relacje z innymi ludźmi, zbilansowana dieta i higiena cyfrowa nie brzmią tak efektownie jak kolejna modna diagnoza. Według Mai Herman to jednak właśnie te fundamenty są ważnym elementem dbania o zdrowie psychiczne.

Czytaj: Jak dbać o siebie po 40. roku życia? Kompleksowy plan wellbeing dla kobiet

Posłuchaj podcastu Well Be Stories

Czy naprawdę potrzebujemy dziś więcej diagnoz, czy raczej więcej uważności na to, jak funkcjonujemy? Posłuchaj całej rozmowy Alicji Sękowskiej z Mają Herman i sprawdź, co dzieje się z naszym mózgiem w świecie, który właściwie nigdy nie przestaje dostarczać bodźców.

Być może po tym odcinku inaczej spojrzysz na własne zmęczenie, problemy z koncentracją, potrzebę ciągłego sprawdzania telefonu czy kolejną diagnozę, którą właśnie podsunął ci TikTok.

Youtube: HrS8-ZZkgN0